بازگشت
سرانجام انجمن قلب آمریکا (AHA) به نفع قهوه موضع گرفت
🌟 اگر نیمهشب وارد اتاق استراحت هر بیمارستانی شوید، بشقاب کلم یا تردمیل پیدا نمیکنید؛ بلکه قهوه پیدا میکنید. قهوه سوخت خامی است که سیستم درمانی را روشن نگه میدارد. شاید حتی تمام تمدن مدرن را. بسیاری از توصیه های پزشکی در مورد سبک زندگی به محدود کردن چیزهای لذتبخش مربوط میشود — کربوهیدرات کمتر، الکل کمتر. اما قهوه، در کنار رابطهٔ جنسی و خواب، در لیست بسیار کوتاه از چیزهایی است که هم لذتبخش است و هم برایتان مفید.
🌟 البته همه موافق این موضوع نیستند، و متخصصان قلب برای مدتها در مورد پرمصرفترین داروی جهان یعنی کافئین محتاط بودند. آنها نگران احتمال ایجاد آریتمی و تأثیر آن بر فشار خون و خطرات بعدی سکتهٔ مغزی و حملهٔ قلبی بودند. اما بهوضوح جو در حال تغییر است.
💥 به تازگی ، بیانیهای عظیم از سوی انجمن قلب آمریکا (AHA) در مجلهٔ Circulation منتشر شده که قاطعانه — هرچند نه افراطآمیز — به نفع قهوه موضع گرفته است. این بیانیه نگاهی جامع به تأثیرات قهوه بر سیستم قلبی-عروقی دارد، دههها پژوهشِ گاهمتناقض را جمعبندی میکند و به ما یادآوری میکند که قهوه بسیار فراتر از یک وسیلهٔ خوشطعم برای رساندن کافئین است.
پیش از آنکه به پیامدهای بالینی واقعی برسیم، باید دربارهٔ سختبودن مطالعه روی این مواد صحبت کنیم. نویسندگان این بیانیه بهدرستی به یک مشکل اساسی در تحقیق روی کافئین اشاره میکنند: تقریباً تمام دانستههای ما دربارهٔ کافئین در انسان، از مطالعات مشاهدهای بر روی افرادی است که قهوه و چای مینوشند.امروزه بازار جهانی قهوه حدود ۲۰۰ میلیارد دلار ارزش مالی دارد. بازار نوشیدنیهای انرژیزا حدود نصف این رقم ارزش دارد، اما بهسرعت در حال رشد است.
ادبیات پژوهشی که تلاش میکند اثرات کافئین را بررسی کند، اما از قهوه بهعنوان جانشین استفاده میکند، با متغیرهای مخدوشکنندهٔ زیادی همراه است. اول، اثر کلاسیک «مصرفکنندهٔ سالم» وجود دارد. افرادی که قهوه را بهطور متعادل مصرف میکنند (مثلاً ۲ تا ۳ فنجان در روز) ممکن است بهطور کلی زندگیِ منظمتر و سالمتری نسبت به کسانی داشته باشند که نوشیدنیهای انرژیزا مینوشند، یا برعکس، نسبت به کسانی که بهدلیل بیماری زمینهای بهشدت از آن پرهیز میکنند.
دوم، قهوه فقط کافئین مایع نیست. یک ماتریکس شیمیایی بهشدت پیچیده است که بیش از ۱۰۰۰ ترکیب فعال زیستی از جمله اسیدهای کلروژنیک، دیترپنها، ملانوئیدینها و تریگونلین را در خود جای داده است. وقتی یک مطالعهٔ مشاهدهای میگوید «قهوه فلان کار را میکند»، اغلب حدس میزنیم که آیا خود کافئین با مهار گیرندههای آدنوزین مستقیماً اثر میگذارد، یا چیز دیگری مثل پلیفنولها با اثر آنتیاکسیدانی بر میکروبیوم روده اینکار را انجام میدهند
و نکته بعد تفاوتهای ژنتیکی است. کافئین تقریباً ۱۰۰٪ فراهمی زیستی خوراکی دارد و ظرف یک ساعت به اوج غلظت خون میرسد، اما مدت ماندگاری آن کاملاً به دیانای شما بستگی دارد. کافئین تقریباً بهکلی در کبد توسط آنزیم CYP1A2 متابولیزه میشود. بهلطف واریانتهای ژنتیکی خاص، نیمهعمر کافئین در افراد مختلف از ۲ ساعت (سریع) تا ۱۲ ساعت (کند) متغیر است. این یعنی دادههای جمعیتی دربارهٔ کافئین همواره میانگین واکنشهای زیستی بسیار متفاوت هستند و اعلامیههای کلی سلامت عمومی را بهشدت دشوار میکنند.
با این حال، بیایید در ادامه به آمار دقیق تاثیر قهوه بر روی عوامل خطر قلبی-عروقی بپردازیم
فشار خون
🌟 اگر به فردی که هرگز کافئین مصرف نکرده یک دوز کافئین بدهید، فشار خونش بهطور قابلپیشبینیای افزایش مییابد. اما این موضوع در مورد مصرفکنندگان همیشگی قهوه صدق نمیکند. در واقع، تقریباً برعکس است و افزایش مصرف قهوه در این گروه، فشار خون را کاهش میدهد.
💥توجه کنید که گفته شد «مصرفکنندگان همیشگی قهوه»، نه «مصرفکنندگان همیشگی کافئین». نویسندگان تأکید میکنند که مصرف نوشیدنیهای انرژی زا که مملو از غلظتهای بالای کافئین مصنوعی هستند، در بزرگسالان سالم باعث افزایش حاد و قابلتوجه فشار خون سیستولیک و دیاستولیک میشود. در همین حال، ثابت شده که عصارهٔ دانهٔ قهوهٔ سبز در واقع فشار خون را کاهش میدهد، احتمالاً بهایندلیل که اسید کلروژنیک اثر کافئین را خنثی میکند. پس، منبع مصرف اهمیت دارد.
چربی خون
🌟در مورد تاثیر بر لیپیدها ، نحوهٔ دمآوری قهوهٔ صبحگاهی شما میتواند پروفایل چربی (لیپید) شما را بهمعنای واقعی تغییر دهد. این بیانیه به یک ویژگی فیزیولوژیکی عجیب اشاره میکند: قهوهٔ تصفیهنشده (مثل فرنچ پرس، قهوهٔ یونانی، ترکی یا قهوهٔ آبپز اسکاندیناویایی) حاوی مقادیر بالایی از یک دیترپن به نام کافستول است که کلسترول را افزایش میدهد. در کارآزماییهای تصادفی دوسوکور و کنترلشده با دارونما، کافستول بهطور قطعی ثابت کرده که کلسترول بد (LDL) را بالا میبرد. اما اگر همان قهوه را از یک فیلتر کاغذی عبور دهید، کافستول در آن گیر میکند. قهوهٔ تصفیهشده با فیلتر و قهوهٔ فوری، اساساً تأثیری روی کلسترول شما ندارند.
دیابت
🌟 اگر به مطالعههای بزرگ آیندهنگر همگروهی نگاه کنید، مصرف همیشگی قهوه با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ همراه است. یک مرور بر ۲۸ مطالعهٔ همگروهی رابطهای وابسته به دوز پیدا کرد: افرادی که روزانه ۳.۵ فنجان مینوشیدند ۲۰٪ و کسانی که به ۵ فنجان میرسیدند ۳۰٪ کاهش خطر داشتند. اما در مطالعات آزمایشگاهی، نوشیدن قهوه تحمل گلوکز را مختل میکند، که نباید در برابر دیابت محافظت کند. نویسندگان AHA پیشنهاد میکنند که سود طولانیمدت ناشی از ترکیبات غیرکافئینی دانهٔ قهوه است: منیزیم، کروم و اسید کلروژنیک که ممکن است حساسیت به انسولین را بهبود بخشند. باز هم، قهوه بسیار فراتر از کافئین است.
🌟 اصل ماجرا، شاید آریتمیها باشند. برای یک نسل کامل، واکنشِ قالبی به بیماری که با تپش قلب یا فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) مراجعه میکرد، این بود که فوراً به او بگویند مصرف قهوه را قطع کند. منطقی بهنظر میرسید. کافئین یک محرک است، محرکها ضربان قلب را بالا میبرند، در نتیجه محرکها باعث آریتمی میشوند.
اما دادهها داستان کاملاً متفاوتی را روایت میکنند. فراتحلیلهای مشاهدهای بهطور مداوم نشان میدهند که مصرف متعادل قهوه یا بی خطر یا با خطر کمتر فیبریلاسیون دهلیزی همراه است. اما حتی مجبور نیستیم به دادههای مشاهدهای تکیه کنیم. این بیانیه بر یک کارآزمایی تصادفی مهم تأکید دارد که در آن بیماران دارای سابقهٔ فیبریلاسیون دهلیزی که برای کاردیوورژن انتخابی آماده میشدند، بهطور تصادفی به دو گروه «اجتناب کامل از کافئین» یا «مصرف حداقل یک فنجان قهوهٔ کافئیندار در روز» تقسیم شدند. نتیجه؟ گروه قهوهنوش، ۳۹٪ کاهش خطر عود فیبریلاسیون دهلیزی را نشان دادند که از نظر آماری معنیدار بود. بههمین دلیل است که جدیدترین راهنماهای کالج قلب آمریکا و AHA به صراحت به پزشکان توصیه میکنند که برای کاهش خطر AFib به بیماران نگویند کافئین را قطع کنند.
💥البته در دنیای آریتمی، همه چیز لاته و موکاچینو نیست. هرچند کافئین ممکن است دهلیزها را آرام کند، به نظر میرسد که بطنها را تحریک مینماید. کارآزماییهای تصادفی تأیید میکنند که حتی مقادیر معمولی قهوهٔ کافئیندار میتواند بهطور چشمگیری تعداد انقباضات زودرس بطنی را افزایش دهد. پس میبینید که نه ناهاری مجانی وجود دارد، نه قهوهای مجانی.
وقتی یک قدم عقبتر میایستیم و به پیامدهای سخت قلبی-عروقی نگاه میکنیم، چشمانداز برای قهوهنوشها همچنان روشن است. در مورد بیماری عروق کرونر، مصرف تا شش فنجان در روز هیچ افزایش خطری نشان نداد و کمترین میزان خطر در افرادی دیده شد که روزانه ۲ تا ۳ فنجان مینوشیدند. نارسایی قلبی نیز از منحنیِ J‑شکل مشابهی پیروی میکند. در بررسی گروههای عظیم جمعیتی، کمترین خطر مطلق برای بروز نارسایی قلبی در افرادی مشاهده شد که دقیقاً روزانه چهار فنجان قهوه مینوشیدند. دادههای مربوط به سکتهٔ مغزی نیز این الگو را تأیید میکنند و ارتباطی U‑شکل نشان میدهند که در آن، مصرف متعادل ۳ تا ۴ فنجان در روز، با کاهش بسیار معنیدار ۲۱ درصدی خطر سکته مغزی همراه است.
🌟 اما پیش از آن که نسخهای عمومی برای مصرف نامحدود کافئین بنویسیم، پنل انجمن قلب آمریکا (AHA) مرز بسیار روشنی با کافئینهای مصنوعی و دوزهای بالا ترسیم میکند. اثرات مفیدی که برای قهوه و چای میبینیم، بههیچوجه به دوزهای عظیم و متمرکز موجود در نوشیدنیهای انرژی زا، پودرهای قبل از تمرین یا قرصهای کافئین تعمیم داده نمیشود.
🌟 متون پزشکی پر است از گزارشهایی دربارهٔ جوانانی که به ظاهر سالم بودهاند و پس از مصرف نوشیدنیهای بسیار غلیظ انرژی زا، دچار فیبریلاسیون بطنی و ایست قلبی ناگهانی شدهاند. بهطور خلاصه، سراغ همان نوع طبیعیاش بروید.
🌟🌟🌟 در انتها، بیانیهٔ علمی انجمن قلب آمریکا ما را وادار میکند که با کمی دقت و ظرافت برخورد کنیم. مصرف متعادل کافئین – حدود سه تا پنج فنجان قهوهٔ دمکرده با اندازهٔ ۲۳۷ میلیلیتر (۸ اونس) – بهوضوح مضر نیست. در واقع، شاید این یکی از معدود مداخلات رفتاری باشد که هم بسیار لذتبخش است و هم واقعاً برای قلب محافظتکننده.
در پزشکی نادر است که بتوانیم به بیمارانمان نگاه کنیم، عادتهای روزمرهشان را مرور کنیم و به آنها بگوییم که دقیقاً همان کاری را که دوست دارند، ادامه دهند. پس فکر میکنم باید این برد را قبول کنیم. از قهوهٔ صبحانهتان لذت ببرید. شاید بهتر باشد آن را با فیلتر کاغذی عبور دهید و بله، از ردبول دوری کنید.
