درمانی جدید برای آپنه انسدادی خواب - فراتر از device

  80 میلیون آمریکایی و ۱ میلیارد نفر در سراسر جهان به آپنه انسدادی خواب مبتلا هستند؛ بیماری مزمنی که به‌واسطه اختلال عملکرد عصبی-عضلانی مرتبط با خواب در بستر ناهنجاری‌های آناتومیک مستعدکننده ایجاد می‌شود. این مکانیسم‌های پاتوفیزیولوژیک منجر به انسداد مکرر راه هوایی در طول خواب می‌شوند و در نتیجه هیپوکسی متناوب مزمن و نوسانات فشار داخل قفسه سینه را ایجاد می‌کنند که بار کاری قلب را افزایش می‌دهد.

در طول خواب، تونوس عضلات سراسر بدن، از جمله عضلات راه هوایی فوقانی، کاهش می‌یابد و در برخی موارد باعث فروپاشی راه هوایی می‌شود که به توقف‌های مکرر تنفس منجر می‌گردد. برخی از مبتلایان به آپنه انسدادی خواب، شبانه ده‌ها و حتی صدها بار دچار وقفه تنفسی می‌شوند که با کاهش قابل اندازه‌گیری در جریان هوای فوقانی و کاهش اشباع اکسیژن همراه است. علاوه بر علائمی مانند خرخر کردن، بیداری‌های مکرر و خستگی روزانه، آپنه انسدادی خواب با «افزایش خطر عوارض درازمدت قلبی-متابولیک و عصبی-شناختی و مرگ زودرس» همراه است.

💥دستگاه فشار مثبت راه هوایی، که درمانی کلیدی برای آپنه انسدادی خواب محسوب می‌شود، در صورت استفاده صحیح مؤثر است، اما بسیاری از بیماران از استفاده از آن در هنگام خواب خودداری می‌کنند یا به دلیل آزاردهنده بودن، استفاده از آن را قطع می‌کنند.

💫 سایر راه‌کارهای درمانی شامل استفاده از اپلاینس دهانی، جراحی راه هوایی فوقانی برای اصلاح مشکلات آناتومیک، کاشت دستگاه زیرجلدی تحریک‌کننده عصب هیپوگلوسال، و کاهش وزن (در صورت چاق بودن بیمار) است؛ گزینه‌هایی که می‌توانند به برخی بیماران کمک کنند، اما نه به همه.

🌟 در مطالعه ای جدید، دارویAD109 «طراحی شده است تا با هم‌افزایی آروکسی‌بوتینین و آتوموکستین به ریشه عصبی-عضلانی آپنه انسدادی خواب هدف‌گیری کند؛ این دو دارو با هم می‌توانند با تحریک هسته حرکتی عصب هیپوگلوسال، تونوس عضلات راه هوایی فوقانی را در طول خواب افزایش دهند.» ، این قرص جدید مستقیماً روی علت اصلی آپنه خواب اثر می‌گذارد و «با بهبود پاسخ‌دهی راه هوایی فوقانی در طول خواب» عمل می‌کند.

🌟 شرایط مطالعه :این کارآزمایی تصادفی، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما در ۶۹ مرکز در ایالات متحده و کانادا انجام شد و ۶۴۶ شرکت‌کننده با آپنه انسدادی خواب خفیف تا شدید را بین ۲۰ دسامبر ۲۰۲۳ تا ۲۶ مارس ۲۰۲۵ را وارد مطالعه کرد. برای واجد شرایط بودن در کارآزمایی، شرکت‌کنندگان باید در درمان با فشار مثبت راه هوایی با شکست مواجه میشدند یا از استفاده از آن امتناع میکردند . سایر معیارهای خروج شامل بیماری قلبی-عروقی قابل‌توجه بالینی یا کنترل‌نشده ، نارکولپسی، سندرم پای بی‌قرار نیازمند دارو، اختلال رفتاری خواب REM بود.

💥 از میان شرکت‌کنندگان، ۳۴.۸ درصد آپنه خفیف، ۴۲.۱ درصد متوسط و ۲۳.۱ درصد شدید داشتند. میانه شاخص توده بدنی شرکت‌کنندگان ۳۲.۴ کیلوگرم بر متر مربع، میانه سنی ۵۸ سال و میانه شاخص آپنه-هیپوپنه ۱۹.۶ رویداد در ساعت بود. مطالعه از نظر نسبت مردان و زنان نسبتاً متعادل بود و ترکیب نژادی با جمعیت بزرگسال ایالات متحده قابل مقایسه بود.

در آغاز کارآزمایی، ۶۳۹ شرکت‌کننده به‌صورت یک‌به‌یک تصادفی شدند تا در طول یک دوره ۲۶ هفته‌ای، AD109 یا دارونما دریافت کنند. این دوره شامل یک هفته دوز اولیه، سپس ۲۵ هفته با دوز هدف، دو هفته بدون دارو، و ویزیت نهایی در هفته ۲۸ بود. دوز AD109 در هفته اول ۲.۴ میلی‌گرم آروکسی‌بوتینین/۳۶.۵ میلی‌گرم آتوموکستین و در هفته‌های باقی‌مانده ۲.۵ میلی‌گرم آروکسی‌بوتینین/۷۵ میلی‌گرم آتوموکستین بود. کاهش دوز در طول کارآزمایی مجاز نبود.

پلی‌سومنوگرافی استاندارد یک‌شبه در ابتدا و در هفته‌های ۴ و ۲۶ انجام شد و پژوهشگران با استفاده از پرسشنامه‌های دوره‌ای، پیامدهای گزارش‌شده توسط بیمار را ارزیابی کردند.

محققان همچنین شروع به تشکیل یک گروه هم‌گروه اضافی از حداکثر ۱۰۰ نفر کردند که هم‌زمان یک آگونیست گیرنده پپتید شبه‌گلوکاگون ۱ را برای کاهش وزن دریافت می‌کردند، تا تأثیر بالقوه کاهش وزن را بر کارایی و ایمنی AD109 در مقایسه با دارونما ارزیابی کنند. با این حال، ثبت‌نام در این گروه پایین بود و پژوهشگران هیچ یک از داده‌های جمع‌آوری‌شده از این گروه ناقص را در گزارش فعلی وارد نکردند.

🌟نتایج این مطالعه به نفع افرادی بود که AD109 دریافت کردند و نتایج مثبتی در چندین معیار (نه همه) نسبت به دارونما نشان دادند. میانگین شاخص آپنه-هیپوپنه از ابتدا تا هفته ۲۶ در گروه AD109 به میزان ۴۴.۱ درصد کاهش یافت در حالی‌که این کاهش در گروه دارونما ۱۷.۶ درصد بود. علاوه بر این، AD109 در هفته ۲۶ نسبت به دارونما بهبودهایی در شاخص کاهش اشباع اکسیژن و بار هیپوکسیک نشان داد، اگرچه پژوهشگران تفاوت آماری معنی‌داری برای نمره خستگی (که به کاهش ۷.۲ امتیازی در مقابل ۶.۲ در گروه کنترل منجر شد) مشاهده نکردند. همچنین هنگامی که نمرات اختلال خواب را در دو گروه مقایسه کردند، اثری از درمان مشاهده نشد.

علاوه بر این، پژوهشگران تفاوت آماری معنی‌داری بین دو گروه از نظر نسبت بیمارانی که در هفته ۲۶ حداقل ۵۰ درصد بهبود در شاخص آپنه-هیپوپنه داشتند، نیافتند، اما برخی معیارهای دیگر روند مثبتی نشان دادند. برای مثال، ۴۱.۸ درصد از بیماران دریافت‌کننده AD109 طبقه شدت بیماری خود را بهبود بخشیدند در مقابل ۳۳.۶ درصد در گروه دارونما، و ۱۷.۶ درصد به کنترل کامل بیماری (که کمتر از پنج وقفه تنفسی در ساعت تعریف شد) در هفته ۲۶ دست یافتند در مقابل ۹.۳ درصد از گروه دارونما.

🌟🌟🌟🌟🌟 پیدا کردن جایگزین برای درمان بیماران مبتلا به آپنه انسدادی خواب که درمان نشده اند، درمان ناقص دریافت کرده اند یا درمان با درمان‌های موجود را به علت عدم تحمل قطع می‌کنند، نیازی مهم میباشد.» و از آنجا که «مکانیسم اثر پیشنهادی AD109 به اختلال عملکرد عصبی-عضلانی مرتبط با خواب، که یک علت ریشه‌ای آپنه انسدادی خواب است و همه بیماران را تحت تأثیر قرار می‌دهد، می‌پردازد، AD109 پتانسیل سودمندی برای جمعیت وسیع‌تری نسبت به سایر گزینه‌های درمانی فعلی دارد.»

بیماران احتمالاً برای تجویز این دارو نیاز به آپنه خواب مستند (نشان‌داده‌شده توسط مطالعه خواب) خواهند داشت، مشابه اینکه درمان هدف‌گذاری آمیلوئید برای بیماری آلزایمر صرفاً بر اساس علائم تجویز نمی‌شود